Ben je net geslaagd voor je havo, vwo of mbo? Of ben je al een hbo of wo-studie gestart, maar wil je liever een andere studie kiezen? Plan je toekomst met een leerzaam tussenjaar.

Wat kun je doen in een tussenjaar?

Hieronder staan de verschillende mogelijkheden op een rij:

Backpacken
Studiekeuzebegeleiding
Begeleiding bij persoonlijke ontwikkeling
Talenreis
Vrijwilligerswerk
Werken / bijverdienen
Cursussen volgen
Onderneming starten
Voorbereiden op jouw studie
Snuffelstages
Rijbewijs halen

Wanneer en op welke leeftijd mag je een tussenjaar nemen?

Je mag een tussenjaar nemen wanneer je aan je kwalificatieplicht voldoet en minimaal 16 jaar bent. De overheid verwacht dus dat je minimaal een havo, vwo of MBO-diploma (niveau 2 of hoger) op zak hebt. Heb je dit niet op zak? Dan ben je minimaal tot je 18e verplicht om naar school te gaan.

Is een tussenjaar verstandig?

Een tussenjaar is verstandig wanneer je een concreet plan hebt. Wil je alleen gaan luieren op de bank en een jaar niets doen? Dan adviseren we om geen tussenjaar te nemen. Wil je jezelf leren kennen, ontplooien, en leerzame ervaringen opdoen? Dan is een tussenjaar nemen zeker een verstandig besluit.

Wat moet ik regelen voor een tussenjaar?

Wanneer je een havo, vwo of MBO-diploma op zak hebt, kun je direct een tussenjaar nemen. Het is uiteraard wel verstandig om alles goed te plannen. “Wat is mijn doel tijdens mijn tussenjaar en hoe ga ik dit bereiken?” Als je dat weet, dan is een concrete planning maken de volgende stap.

Ben jij echter al een HBO of WO-studie gestart en wil jij stoppen met je studie?

Regel dan eerst via Studielink de uitschrijving van jouw studie. Heb je dat geregeld? Dan is het ook voor jou tijd om een goed tussenjaar plan te maken, zodat je het meeste uit jouw tussenjaar haalt.

Is het verstandig om een tussenjaar op je cv te vermelden?

Je kunt je tussenjaar zeker vermelden op jouw cv, wanneer je kiest voor een leerzaam tussenjaar. Een HR-medewerker of recruiter ziet direct dat jij in jezelf hebt geïnvesteerd Of het nou gaat om een taalreis, vrijwilligerswerk of een studiekeuze programma, een leerzaam tussenjaar is altijd van meerwaarde voor jouw cv.

Tussenjaar ideeën en mogelijkheden
Maar welke activiteiten behoren tot de door jou gestelde doelen? Hieronder hebben we verschillende mogelijkheden op een rij gezet:

• Backpacken
• Studiekeuzebegeleiding
• Talenreis
• Vrijwilligerswerk
• Werken / bijverdienen
• Cursussen volgen
• Onderneming starten
• Voorbereiden op jouw studie
• Snuffelstages
• Rijbewijs halen
• Schrijf jouw ideeën op en maak een concreet plan. Formuleer doelen, schrijf op hoe je die gaat bereiken en maak een planning.

Wat zijn de voordelen van een tussenjaar?

Er zijn verschillende onderzoeken die een tussenjaar onder de loep nemen. Het blijkt dat jongeren op het gebied van studiekeuze:

• Zekerder zijn over hun studiekeuze
• Gemotiveerder zijn tijdens de studie
• Betere studieresultaten behalen
• Minder vaak stoppen met hun studie.

Onderzoeken laten ook zien dat een tussenjaar nemen bijdraagt aan de persoonlijk ontwikkeling. Jongeren hebben na een tussenjaar meer:

• Zelfstandigheid
• Doorzettingsvermogen
• Zelfvertrouwen
• Zelfinzicht

Wanneer kan ik een tussenjaar doen?

Tussenjaar na je middelbare school
Veel jongeren nemen na hun middelbare school een tussenjaar. Toen bekend werd dat de studiefinanciering werd afgeschaft en veranderde in een studielening, nam het aantal jongeren dat direct ging studeren toe. Het leek financieel onverantwoordelijk om niet direct te gaan studeren.

Nadat de studiefinanciering definitief werd afgeschaft, leek het belang om een juiste studie te kiezen des te groter. Dit is nu een van de belangrijkste redenen waarom jongeren een tussenjaar nemen. Nuffic, de Nederlandse organisatie voor internationalisering binnen het onderwijs, heeft ontdekt dat de belangstelling voor een tussenjaar steeds groter wordt.

Tussenjaar na je havo of vwo
Wat een geluk, je mag meteen een tussenjaar nemen. Normaal gesproken ben je tot je 18e verjaardag leerplichtig, maar niet als je je havo of vwo-diploma op zak hebt. Intermijn raadt het nemen van een tussenjaar zeker aan. Een jaartje ouder en wijzer worden, is namelijk lang zo slecht nog niet als je daarna wilt studeren.

Tussenjaar tussen twee studies
Soms is de gekozen hbo of wo-studie niet de juiste. Dit is volledig te begrijpen, want een studiekeuze maken is zeker niet gemakkelijk. Bekijk ook eens de mogelijkheid om studiekeuzebegeleiding te nemen tijdens je tussenjaar. Zo vergroot je jouw kans op een succesvolle studiekeuze.

Wat moet ik doen met mijn Studiefinanciering?

Tijdens een tussenjaar kun je geen gebruik maken van het leenstelsel en je krijgt ook geen ov-kaart. Volg je al een opleiding en wil je stoppen met je studie om een tussenjaar te volgen? Regel dan via Studielink de uitschrijving van jouw studie.

Kies voor een zinvol en leerzaam tussenjaar

Wil je ook een tussenjaar nemen en weet je nog niet welke studie het beste bij jou past? Volg dan tijdens je tussenjaar het programma Keuzekracht. Zo start je straks met een flinke dosis zelfvertrouwen aan je nieuwe studie!

Bij een tussenjaar denken veel mensen aan backpacken, een talenreis, vrijwilligerswerk doen of lekker chillen. Toch zijn er steeds meer jongeren die (ook) kiezen voor een studiekeuzeprogramma of studiekeuzebegeleiding in Nederland. Waarom? Sophie, Noud en Ellen leggen het uit.

Tussenjaarprogramma en reizen

‘Op de havo kwam ik erachter dat ik echt nog niet wist wat ik wilde gaan studeren’, vertelt Sophie van Doorn. ‘Een tussenjaar leek me op zich geen slecht idee. Lekker op reis! Maar, hoe zou ik er tijdens dat jaar dan achter komen wat ik wilde gaan studeren? Toen ontdekte ik dat er verschillende studiekeuzeprogramma’s bestaan. Ik wist dat zo’n programma me goed zou helpen dichter bij mezelf te komen om zo een passende studiekeuze te maken. Ik heb studiekeuzebegeleiding bij Intermijn gevolgd en ben daarna op reis gegaan. Een geweldig tussenjaar!’

Gestopt met mijn studie, dus heroriënteren bij intermijn

Noud Smeman besloot noodgedwongen een tussenjaar te nemen, omdat hij stopte met zijn studie. ‘Om eerlijk te zijn had ik geen idee hoe ik verder moest’ vertelt hij. ‘Ik baalde dat ik was uitgevallen en had het gevoel dat ik haast had met het starten van een nieuwe studie.’ Maar zomaar aan iets beginnen zag Noud ook niet zitten. ‘Ik was bang dat ik opnieuw de verkeerde keuze zou maken, met alle gevolgen van dien.’ Daarom startte hij bij Intermijn. ‘Ik ging aan de slag om te ontdekken wie ik ben, wat ik kan en wat ik wil. Achteraf ben ik heel blij dat ik tijdens dat programma een gefundeerde studiekeuze heb kunnen maken. Bovendien heb ik echt een hele leuke tijd gehad!’

Studiekeuzebegeleiding, hoe ziet dat eruit bij Intermijn?
Ellen van Til vertelt hoe haar coaching bij Intermijn eruitzag: ‘je wordt individueel gecoacht en je voert opdrachten uit. De coach biedt goede begeleiding die nodig is om jezelf beter te leren kennen. Ik heb een veel breder beeld gekregen van de maatschappij en dat heeft me enorm geholpen bij het maken van een studiekeuze’.

Sophie kijkt met plezier terug op alle nieuwe mensen die ze heeft leren kennen en op de positiviteit en energie gedurende het programma. ‘Doordat ik mezelf zo goed heb leren kennen, volg ik nu een studie waar ik echt blij van word en waar ik succesvol in ben.’

Het vragenspel helpt je om goede gesprekken te voeren met jongeren. Drie leuke werkvormen hoe je dat kunt doen.

Hoe waardevol is het om tijdens de laatste schoolweken van het jaar samen terug te blikken, herinneringen op te halen, samen te leren, vooruit te blikken en plezier te maken? Speciaal daarvoor hebben wij het vragenspel gemaakt. Een paar tips hoe je dat spel kunt gebruiken.

Het vragenspel bestaat uit kaartjes met daarop leuke, verrassende, prikkelende vragen over hoe je het afgelopen jaar beleefd hebt, wat kenmerkend was voor 2023, hoe je de toekomst ziet en nog veel meer. De vragen zijn bedacht door jongeren. Het enige wat jij hoeft te doen, is het spel downloaden, printen en de kaartjes even uitknippen. Veel speelplezier!

-> Zet het spel op school in tijdens de mentorles

-> Kies een van de onderstaande werkvormen of bedenk er zelf een!

Kletskracht

• Verdeel de klas in groepjes van 4 of 5 leerlingen
• Geef ieder groepje een exemplaar van het spel
• Leg de stapel kaarten gesloten inhet midden van de tafel
• Om beurten pakken leerlingen een kaart. Zij reageren op de kaart. Tafelgenoten mogen doorvragen.
• Vervolgens mogen alle tafelgenoten ook reageren op de kaart. Ook hier mag doorgevraagd worden.
• Daarna pakt de volgende leerling een nieuwe kaart

Mix & Match

• Verdeel de klas in groepjes van 5 leerlingen
• Geef ieder groepje een exemplaar van het spel
• Leg de kaartjes open neer
• Laat leerlingen een specifieke kaart voor een medeleerling uitkiezen
• Je kunt deze leerling vragen eerst zelf de kaart te beantwoorden en daarna de medeleerling het woord te geven

Jaar-juwelen

• De leerlingen werken individueel. Alle leerlingen beschikken over pen en papier.
• Print een of meerdere versies van het spel en verspreid de kaarten over een grote tafel voor in de klas.
• De leerlingen komen de kaartenbekijken en kiezen er 3 om mee aan de slag te gaan.
• Aan de hand van de gekozen kaarten reflecteren zij op het afgelopen jaar en blikken zij vooruit op het komende jaar.
• Je kunt ervoor kiezen de leerlingen dit uit te laten werken in de vorm van een brief aan zichzelf of aan hun mentor.
• Je kunt met meerdere rondes werkenen leerlingen steeds opnieuw 3 kaarten laten kiezen om te verwerken in de brief

 “Ik heb het spel ingezet tijdens de mentorles. Het was leuk om te zien hoe enthousiast leerlingen in gesprek gingen. Dat de vragen door andere jongeren zijn ontwikkeld helpt zeker!”