Zielig? Verwend? Veerkrachtig!

29 maart 2021

“Hoe gaat het?” “Goed” zullen de meeste jongeren antwoorden. Online, achter het scherm waar zij nu al maanden veel te veel uren per dag doorbrengen, zien zij mooie plaatjes van mensen met fijne levens. Het is voor veel jongeren (en voor volwassenen trouwens ook…) heel lastig: aangeven dat het niet goed gaat. Het is een groot taboe van deze tijd. 

Door: Loth van Veen

Toch gaat het met veel jongeren niet goed. Vóór de coronacrisis waren de zorgen om jongeren al groot: prestatiedruk, somberheidsklachten, stressklachten… Een aantal artsen trok in 2018 al aan de bel. De coronamaatregelen verergeren de situatie. De impact van de maatregelen op het dagelijks leven van jongeren is groot: het gebrek aan sociale contacten, de beperkte mogelijkheden om ervaringen op te doen en het steeds uitgestelde perspectief...

Jongeren worden in de media regelmatig als slachtoffer van de coronacrisis neergezet: leerachterstanden, depressies, stoornissen en burn-outs. Er wordt gesproken over “de coronageneratie” of nog erger: “de verloren generatie”. Op andere plekken wordt gesteld dat het allemaal wel meevalt voor jongeren en dat zij zich aanstellen (“oorlog is erger”). Jongeren schieten hier allemaal niets mee op. Sterker nog: te horen krijgen dat je achterloopt, dat je een stoornis hebt of dat je verwend bent, maakt dat je je (opnieuw) slecht voelt over jezelf. Niet echt helpend in een situatie waarin je voor veel uitdagingen staat.

Hoe kunnen we de veerkracht van jongeren stimuleren? Dit is de vraag die we onszelf moeten stellen. Hoe stellen we de jongeren van nu in staat om te gaan met de uitdagingen die zij tegenkomen tijdens deze crisis en daarna? Laten we beginnen met het geven vertrouwen. Vertrouwen in de potentie van jongeren. “Jullie kunnen dit!” dat is de boodschap die we uit moeten dragen. Want natuurlijk kunnen ze het. Tegenslagen, hoe groot of klein ook, horen bij het leven. Dit betekent zeker niet dat we de uitdagingen kleiner maken dan ze zijn. De boodschap is: de situatie ís lastig én jullie kunnen dit.

Vertel jongeren ook: we gaan het samen doen. Je staat er niet alleen voor. Hulp vragen blijken veel jongeren lastig te vinden. Het gevoel van falen ligt op de loer: ik zou het toch alleen moeten kunnen? Om hulp te durven vragen, is verbinding nodig. Laten we de verbinding met jongeren deze periode opzoeken. “Hoe gaat het nu écht met je?” Toon interesse, vraag door. Deel ook hoe het met jou gaat. Veel jongeren veroordelen zichzelf op het moment dat het niet goed met hen gaat. Je kunt jongeren helpen door open te zijn, te delen wat goed gaat én wat minder goed gaat. Laat zien dat het heel normaal is om je soms somber te voelen, stress te ervaren of te piekeren.

Het was vorige week groot in het nieuws: Er is onvoldoende hulp de wachtlijsten voor minderjarigen met complexe psychische problemen. Er moet soms een jaar (!) op hulp gewacht worden. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd stelt dat veel jongeren veerkracht tonen in de coronacrisis, maar geeft ook aan: “als problemen niet gesignaleerd worden, bestaat het risico dat lichte problematiek verergert.” Laten we proberen te voorkomen dat er nog meer jongeren 'afglijden' en straks specialistische jeugd-ggz nodig hebben. We moeten ons verdiepen in de behoeften van jongeren, hier alert op zijn en hiernaar handelen. En: we moeten aandacht hebben voor álle jongeren. Voor de jongeren die het zichtbaar moeilijk hebben, maar ook voor de jongeren met wie ogenschijnlijk niets aan de hand is en matjes “goed hoor” antwoorden vanachter hun scherm.

Meer