Goed nieuws: plannen (en je aan je planning houden!) kun je leren

05 november 2018

 ‘Soggen’ te lijf met studentenplanner

Iedereen die studeert of heeft gestudeerd kent het wel: fanatiek je kamer uitsoppen als er een tentamen op de planning staat, verdwalen in de krochten van Facebook terwijl je eigenlijk je werkgroep moet voorbereiden… Studie-ontwijkend-gedrag, a.k.a. ‘soggen’. Veel studenten hebben er last van. Het gebrek aan planningsvaardigheden blijkt ook een van de factoren van studie-uitval. Maar er is hoop: plannen (en je aan je planning houden!) kun je leren.

Uitstelgedrag heeft nut

Eerst even terug naar het begin. Waar komt ons uitstelgedrag vandaan? Uitstelgedrag heeft wel degelijk nut. Of beter gezegd: had nut. De Canadese hoogleraar Piers Steel van de Haskayne School of Business van de University van Calgary schrijft in zijn boek Uitstelgedrag dat ons brein nog is ingesteld op de oude wereld waarin we handelden vanuit onze driften: eten als je honger hebt en slapen als je moe bent. Maar helaas pindakaas! In de wereld van vandaag, waarin we lange termijnplannen maken, is er geen drift die jou aanzet tot het lezen van hoofdstuk 5 uit je studieboek. Je brein heeft dus iets anders nodig.

Steeds meer afleiding

Tel daarbij op dat er in de huidige maatschappij heel veel afleiding is. Zit je net klaar om je over hoofdstuk 5 te buigen: heb je een nieuwe match op Tinder. Wil je eindelijk je werkgroep voorbereiden: blijkt er een huisfeestje te zijn. Zeker tijdens je studententijd, waarin je volop bezig bent jezelf en de wereld om je heen te onderzoeken, ligt afleiding op de loer. Het aantal uitstellers neemt toe: waar volgens Steel in de jaren ’70 van de vorige eeuw nog maar 4 tot 5 procent van de mensen uitstelgedrag als een van hun persoonskenmerken benoemde, geeft nu 20 tot 25 procent van de mensen dat aan.

Ja echt: ook een puberbrein kan plannen

Onderzoekers zijn er nog niet over uit of pubers niet kúnnen plannen of dat puberhersens op dit vlak minder ontwikkeld zijn omdat ze weinig hebben geoefend met plannen, maar vast staat dat jonge hersenen meer moeite hebben met plannen. Impulsiviteit en een gebrek aan langetermijnplanning zijn hier gevolg van. Toch zien we bij Intermijn dagelijks (aankomend) studenten die moeite hebben met het inplannen van schoolwerk en studie, maar op hun bijbaantje nog nooit een dienst zijn vergeten of te laat zijn gekomen. Ook sportwedstrijden in het weekend of verjaardagen van vrienden worden zelden vergeten. Van luiheid of gebrek aan discipline is vaak echt geen sprake. Plannen kun je leren. Echt!

Leren plannen

Wat helpt, is het grotere plaatje zien. Stel, je staat aan de start van een nieuwe periode. Een nieuw jaar, een nieuwe studie, een nieuw semester, wat dan ook. Bedenk voor jezelf wat je de komende periode écht wilt bereiken. Is dat het behalen van eindexamen of propedeuse? Is dat een betere balans tussen inspanning en ontspanning? Stel jouw grotere doel vast.

Vervolgens ga je na wat er allemaal bij dit doel komt kijken. Je knipt het grote doel op tot subdoelen. Op taakniveau ga je een realistische inschatting maken. Denk er niet te makkelijk over (te weinig uitdaging en het gevoel dat het toch wel gaat lukken motiveert niet) maar ook zeker niet te moeilijk: dan durf je er niet eens aan te beginnen. De laatste stap is het maken van een realistische weekplanning, waarin je de taken verwerkt. En niet onbelangrijk: na afloop op iedere week reflecteren en vervolgacties vaststellen.

Studentenplanner

We ontwikkelden we de ‘Intermijn studenten planner’. Een agenda+ die je stap voor stap leert hoe je doelen stelt, prioriteiten stelt, focus houdt en realistische planningen opstelt. Ook bevat de planner studietips en tools over efficiënt studeren, mindset en balans zoeken. Zo haal je álles uit je studententijd.

Er wordt al volop met de agenda gewerkt (de eerste druk is al volledig uitverkocht!) en de eerste reviews komen binnen: ‘Wat ik er het fijnst aan vind, is dat je voordat je je planning gaat maken ook doelen voor de maand en zelfs week zet. Zo kan je gestructureerd aan het werk. De week er op kijk je of je je doelen gehaald hebt, zo niet moet je hier een uitleg voor geven. Ik vind dit heel fijn, want zo leer je kritischer naar jezelf zijn.’

Wil je ook leren plannen? De studenten planner is te koop bij bol.com.

Loth van Veen is oprichter van studiekeuzeorganisatie Intermijn en auteur van het studiekeuzedoeboek

Intermijn: studiekeuze met persoonlijke ontwikkeling

www.intermijn.nl